کریم خدایاری http://logic1096.mihanblog.com 2018-11-19T13:30:40+01:00 text/html 2012-01-31T17:35:15+01:00 logic1096.mihanblog.com کریم خدایاری منطق http://logic1096.mihanblog.com/post/4 <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl align=justify><FONT size=3><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><B><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>مَنطِق</SPAN></B><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA> </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi"><A title=دانش href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4"><SPAN lang=FA>دانش</SPAN></A><SPAN lang=FA> شناسایی و ارائهٔ روش درست </SPAN><A title=اندیشه href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87"><SPAN lang=FA>اندیشیدن</SPAN></A><SPAN lang=FA> است.</SPAN></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr><?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p></SPAN></FONT></FONT></P> <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl align=justify><FONT size=3><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>در گذشته منطق صرفاً شاخه‌ای از </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi"><A title=فلسفه href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87"><SPAN lang=FA><FONT color=#800080>فلسفه</FONT></SPAN></A><SPAN lang=FA> شمرده می‌شد ولی از میانهٔ </SPAN><A title="سده ۱۹ (میلادی)" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AF%D9%87_%DB%B1%DB%B9_(%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C)"><SPAN lang=FA>سدهٔ نوزدهم</SPAN></A><SPAN lang=FA> در </SPAN><A title=ریاضیات href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D8%A7%D8%AA"><SPAN lang=FA>ریاضیّات</SPAN></A><SPAN lang=FA> و در دهه‌های واپسین در </SPAN><A title="علوم رایانه" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85_%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87"><SPAN lang=FA>علوم رایانه</SPAN></A><SPAN lang=FA> نیز به آن می‌پردازند.<o:p></o:p></SPAN></SPAN></FONT></FONT></P> <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl align=justify><FONT size=3><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>از فواید آن تشخیص اندیشهٔ درست از اندیشهٔ نادرست است. و از لوازم آن انتقال اندیشه با کمک </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi"><A title=زبان href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86"><SPAN lang=FA>زبان</SPAN></A><SPAN lang=FA> است که از آنها برای تعریف منطق هم بهره برده می‌شود.</SPAN></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr><o:p></o:p></SPAN></FONT></FONT></P> <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl align=justify><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><FONT size=3><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif>تعبیر دیگری، منطق را خطاسنج اندیشه می‌نامد. منطق چارچوب‌های ویژه‌ای را کشف و معرّفی نموده‌است که اندیشه در آن قالب‌ها از خطا و بیراهه رفتن مصون می‌ماند. <o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></P> <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl align=justify><FONT size=3><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>البتّه تعریف دیگری هم از منطق می‌توان ارائه داد که بیش‌تر </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi"><A title="فلسفه اسلامی" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C"><SPAN lang=FA>فیلسوفان اسلامی</SPAN></A><SPAN lang=FA> به کار می‌برند. آن‌ها در تعریف منطق می‌گویند که منطق ابزاری از سنخ </SPAN><A title=قانون href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86"><SPAN lang=FA>قانون</SPAN></A><SPAN lang=FA> است که اندیشه را از افتادن در خطاها مصون نگه می‌دارد و آن را به سمت </SPAN><A title=استدلال href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AF%D9%84%D8%A7%D9%84"><SPAN lang=FA>استدلال‌هایی</SPAN></A><SPAN lang=FA> کاملاً پایدار رهنمون می‌سازد. لذا اگر کسی به کلّی منطق را در استدلال‌هایش به کار برد، (البته در صورت صحت مواد) به هیچ وجه دچار خطا در تفکّر و </SPAN><A title=مغالطه href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%BA%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%87"><SPAN lang=FA>مغالطه</SPAN></A><SPAN lang=FA> نخواهد شد. <o:p></o:p></SPAN></SPAN></FONT></FONT></P> <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl align=justify><FONT size=3><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>در تعریف به کمک لوازم منطق (ساختار زبان) با تعبیرِی کم‌تر </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi"><A title=روان‌شناسی href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C"><SPAN lang=FA>روان‌شناسانه</SPAN></A><SPAN lang=FA> از منطق این است که منطق علم مطالعهٔ ساختارهای زبانی </SPAN><A title="زبان طبیعی" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%DB%8C"><SPAN lang=FA>زبان‌های طبیعی</SPAN></A><SPAN lang=FA> است. البته این تعبیر نیز دشواری‌های خود را دارد. منطق یکی از </SPAN><A title="علوم طبیعی" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85_%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%DB%8C"><SPAN lang=FA>علوم طبیعی</SPAN></A><SPAN lang=FA> و تجربی مثل </SPAN><A title=فیزیک href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9"><SPAN lang=FA><FONT color=#800080>فیزیک</FONT></SPAN></A><SPAN lang=FA> نیست. گزاره‌های منطق </SPAN><A title="ضروری (صفحه وجود ندارد)" href="http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C&amp;action=edit&amp;redlink=1&amp;preload=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C&amp;editintro=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D9%88%D8%AA%DB%8C%D8%B3&amp;summary=%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%DB%8C%DA%A9+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87+%D9%86%D9%88+%D8%A7%D8%B2+%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82+%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%B1&amp;nosummary=&amp;prefix=&amp;minor=&amp;create=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA+%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87+%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF"><SPAN style="COLOR: #ba0000" lang=FA>ضروری</SPAN></A><SPAN lang=FA> (یعنی حمل هر موضوعی بر هر محمولی یا ضرورت دارد یا ندارد. اگر ضرورت داشت یا ضرورت سلب است یا ضرورت ایجاب و اگر ضرورت نداشت امکان است) به نظر می‌آیند و توصیفی از وضع </SPAN><A title="ممکن (صفحه وجود ندارد)" href="http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%85%DA%A9%D9%86&amp;action=edit&amp;redlink=1&amp;preload=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C&amp;editintro=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D9%88%D8%AA%DB%8C%D8%B3&amp;summary=%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%DB%8C%DA%A9+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87+%D9%86%D9%88+%D8%A7%D8%B2+%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82+%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%B1&amp;nosummary=&amp;prefix=&amp;minor=&amp;create=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA+%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87+%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF"><SPAN style="COLOR: #ba0000" lang=FA>ممکنات</SPAN></A><SPAN lang=FA> ارائه نمی‌کنند. جنس گزاره‌ای مانند «اجتماع </SPAN><A title=نقیض href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%86%D9%82%DB%8C%D8%B6"><SPAN lang=FA>نقیضین</SPAN></A><SPAN lang=FA> محال است» شبیه به گزاره‌ای مانند «</SPAN><A title="سرعت نور" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%B1%D8%B9%D8%AA_%D9%86%D9%88%D8%B1"><SPAN lang=FA>سرعت نور</SPAN></A><SPAN lang=FA> برابر با مقدارِ ثابت </SPAN></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>c</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN> است» به نظر نمی‌رسد.<o:p></o:p></SPAN></FONT></FONT></P> <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl align=justify><FONT size=3><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>موضوع علم منطق تعریف و استدلال است که اوّلی در حوزهٔ مفاهیم (تصوّرات) و دومی در حوزهٔ قضایا (تصدیقات) می‌باشد.</SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr><o:p></o:p></SPAN></FONT></FONT></P> <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl align=justify><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><FONT size=3 face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif>در تعریف روش درست درک و شناسایی مفاهیم و در استدلال روش درست درک و شناسایی قضایا بدست می‌آید.</FONT></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr><o:p></o:p></SPAN></P> text/html 2012-01-31T17:34:29+01:00 logic1096.mihanblog.com کریم خدایاری منطق http://logic1096.mihanblog.com/post/3 <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl align=justify><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><FONT size=3><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>نخستین کاشف صریح و ثبت‌شدهٔ منطق صوری (</SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>formal logic</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN>) در تاریخ، </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi"><A title=ارسطو href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%B7%D9%88"><SPAN lang=FA>ارسطو</SPAN></A><SPAN lang=FA> فیلسوف مشهور یونانی است. نوشته‌های ارسطو دربارهٔ منطق در دورهٔ بیزانسی بصورت مجموعه‌ای یگانه تدوین و به نام </SPAN><A title=ارگانون href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86"><SPAN lang=FA>ارگانون</SPAN></A><A href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82#cite_note-2"><SUP><SPAN lang=FA>[۳]</SPAN></SUP></A><SPAN lang=FA> (</SPAN><A title=ارغنون href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%D8%BA%D9%86%D9%88%D9%86"><SPAN lang=FA>ارغنون</SPAN></A><SPAN lang=FA>) گردآوری شد. این مجموعه شامل شش بخش است بنام‌های: «<I>مقولات</I>»، «<I>عبارت(قضایا)</I>»، «<I>قیاس</I>»، «<I>برهان</I>»، «<I>جدل</I>» و «<I>مغالطه</I>». بعدها برخی از شارحین ارسطو، دو رسالهٔ «<I>شعر</I>» و «<I>خطابه</I>» را به ارگانون افزودند. «</SPAN><A title=ایساغوجی href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%A7%D8%BA%D9%88%D8%AC%DB%8C"><I><SPAN lang=FA>ایساغوجی</SPAN></I></A><SPAN lang=FA>»رساله دیگری است که با اقتباس از دو رساله <I>برهان</I> و <I>جدل</I> بعنوان مدخلی برای منطق ارسطو در نظر گرفته شد. بدین گونه آنچه بدست حکیمان مسلمان رسید، منطق <I>نُه بخشی</I> ارسطو بود و </SPAN><A title=شفا href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D9%81%D8%A7"><SPAN lang=FA>شفای</SPAN></A> <A title="ابن سینا" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%A7"><SPAN lang=FA>ابن سینا</SPAN></A><SPAN lang=FA> نیز شرحی بر همین منطق است. البته این نوشته‌ها امروزه شاملِ منطق و </SPAN><A title="فلسفه منطق" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87_%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82"><SPAN lang=FA>فلسفهٔ منطق</SPAN></A><SPAN lang=FA> و برخی بحث‌هایِ دیگر در حاشیهٔ منطق محسوب می‌شوند. آن‌چه ما امروزه به نامِ منطقِ صوری می‌شناسیم در کتابِ آنالوطیقایِ (</SPAN></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>analytic</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN>) اول دیده می‌شود.</SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr><?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p></SPAN></FONT></FONT></P> <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl align=justify><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><FONT size=3><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>در قرن هجدهم فیلسوف پرآوازهٔ آلمانی </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial', 'sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi"><A title="ایمانوئل کانت" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A6%D9%84_%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%AA"><SPAN lang=FA>ایمانوئل کانت</SPAN></A><SPAN lang=FA> ادعا نمود که منطق دیگر به پایان رسیده‌است و نیازی به چیزی بیش‌تر از منطق ارسطویی وجود ندارد. بااین‌حال در پایان قرنِ نوزدهم انفجاری در دانش منطق روی داد و حجمِ انبوهی از مطالعات به آن افزوده شد. این پیشرفت‌ها با کارهایِ ریاضیدان و فیلسوفِ آلمانی </SPAN><A title=فرگه href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%B1%DA%AF%D9%87"><SPAN lang=FA>فرگه</SPAN></A><SPAN lang=FA> و شاگردِ انگلیسیِ وی </SPAN><A title="برتراند راسل" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF_%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%84"><SPAN lang=FA>راسل</SPAN></A><SPAN lang=FA> آغاز گردید. پس از آن‌ها نیاز به کارهایِ دیگری در زمینهٔ منطق احساس شد که در آغاز، شگفت یا غیرِضروری می‌رسید: انواعِ تازه‌ای از منطق مانندِ </SPAN><A title="منطق ربط (صفحه وجود ندارد)" href="http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82_%D8%B1%D8%A8%D8%B7&amp;action=edit&amp;redlink=1&amp;preload=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C&amp;editintro=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D9%88%D8%AA%DB%8C%D8%B3&amp;summary=%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%DB%8C%DA%A9+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87+%D9%86%D9%88+%D8%A7%D8%B2+%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82+%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%B1&amp;nosummary=&amp;prefix=&amp;minor=&amp;create=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA+%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87+%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF"><SPAN style="COLOR: #ba0000" lang=FA>منطقِ ربط</SPAN></A><SPAN lang=FA>، </SPAN><A title="منطق زمان (صفحه وجود ندارد)" href="http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;action=edit&amp;redlink=1&amp;preload=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C&amp;editintro=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D9%88%D8%AA%DB%8C%D8%B3&amp;summary=%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%DB%8C%DA%A9+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87+%D9%86%D9%88+%D8%A7%D8%B2+%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82+%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%B1&amp;nosummary=&amp;prefix=&amp;minor=&amp;create=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA+%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87+%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF"><SPAN style="COLOR: #ba0000" lang=FA>منطقِ زمان</SPAN></A><SPAN lang=FA>، </SPAN><A title="منطق موجهات" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82_%D9%85%D9%88%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AA"><SPAN lang=FA>منطقِ موجهات</SPAN></A><SPAN lang=FA>، و </SPAN><A title="منطق چند ارزشی (صفحه وجود ندارد)" href="http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82_%DA%86%D9%86%D8%AF_%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DB%8C&amp;action=edit&amp;redlink=1&amp;preload=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C&amp;editintro=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D9%88%D8%AA%DB%8C%D8%B3&amp;summary=%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%DB%8C%DA%A9+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87+%D9%86%D9%88+%D8%A7%D8%B2+%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82+%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%B1&amp;nosummary=&amp;prefix=&amp;minor=&amp;create=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA+%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87+%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF"><SPAN style="COLOR: #ba0000" lang=FA>منطق‌هایِ چند ارزشی</SPAN></A><SPAN lang=FA> که در اثرِ این احساس پدید آمدند که منطقِ فرگه و راسل برایِ برخی اهداف یا نیازها کافی نیستند.<o:p></o:p></SPAN></SPAN></FONT></FONT></P> text/html 2012-01-31T17:33:30+01:00 logic1096.mihanblog.com کریم خدایاری منطق http://logic1096.mihanblog.com/post/2 <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl><FONT size=3><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>کشفِ پایه‌ای ارسطو این بود که درستی و نادرستیِ استدلال‌هایی که ما در </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi"><A title="زبان طبیعی" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D8%B9%DB%8C"><SPAN lang=FA>زبانِ طبیعی</SPAN></A><SPAN lang=FA> انجام می‌دهیم نه به محتوای آن‌ها بلکه به صورت (= </SPAN></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>form</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN>)، تصور یا قالب آن‌ها بستگی دارد. به دلیلِ همین بستگی به صورت است که این منطق را «صوری» (</SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>formal</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN></FONT></FONT><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN><FONT size=3 face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif>) می‌نامند. این کشفِ بسیار مهمی به شمار می‌آید، هرچند که شاید پس از حل گشتن معمایی آسان به نظر رسد. هنگامی که استدلالِ زیر را انجام می‌دهیم:<BR>همهٔ انسان‌ها فانی اند.<BR>سقراط انسان است.<BR>نتیجه: سقراط فانی است.</FONT></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr><?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p></SPAN></P> <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl><FONT size=3><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>به دو جملهٔ نخست «</SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi"><A title="مقدمه (صفحه وجود ندارد)" href="http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D9%82%D8%AF%D9%85%D9%87&amp;action=edit&amp;redlink=1&amp;preload=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C&amp;editintro=%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88:%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87/%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D9%88%D8%AA%DB%8C%D8%B3&amp;summary=%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF+%DB%8C%DA%A9+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87+%D9%86%D9%88+%D8%A7%D8%B2+%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82+%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%B1&amp;nosummary=&amp;prefix=&amp;minor=&amp;create=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA+%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86+%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87+%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF"><SPAN style="COLOR: #ba0000" lang=FA>مقدماتِ</SPAN></A><SPAN lang=FA>» استدلال (در سنتِ ایرانی کُبرا و صُغرا) و به جملهٔ پایانی نتیجه می‌گویند. بعلاوه به «سقراط» در مقدمهٔ دوم «</SPAN><A title=موضوع-محمول href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D9%84"><SPAN lang=FA>موضوع</SPAN></A><SPAN lang=FA>» گفته می‌شود و به «انسان» در همان جمله «</SPAN><A title=موضوع-محمول href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D9%84"><SPAN lang=FA>محمول</SPAN></A><SPAN lang=FA>» اطلاق می‌گردد.<o:p></o:p></SPAN></SPAN></FONT></FONT></P> <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl><FONT size=3><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>درستی استدلال بالا ربطی به این امر ندارد که دربارهٔ انسان، سقراط یا فانی بودن صحبت می‌کند. بلکه فقط و فقط به این دلیل است که چینشِ واژه‌ها بنحوِ ویژه‌ای صورت گرفته‌است:<BR>همهٔ </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>A</SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>ها </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>B</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN></FONT></FONT><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN><FONT size=3 face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif> هستند.<BR></FONT></SPAN><FONT size=3><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>a</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN> یک </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>A</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN></FONT></FONT><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN><FONT size=3 face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif> است.<BR>نتیجه: </FONT></SPAN><FONT size=3><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>a</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN> یک </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>B</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN> است.<o:p></o:p></SPAN></FONT></FONT></P> <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><FONT size=3><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif>هر استدلالی که واژه‌هایِ آن همین صورت یا فورم را داشته باشند در زمره استدلالِ معتبر است. ارسطو استدلال‌هایِ سالم و عقیم (یا مغالطه) را یافت و دسته‌بندی نمود. بعدها نشان داده شد که می‌توان برخی از انواعِ استدلال را به انواعِ دیگر دگرگون نمود و در نتیجه شمار آن‌ها را کاهش داد.<o:p></o:p></FONT></FONT></SPAN></P> text/html 2012-01-31T17:32:26+01:00 logic1096.mihanblog.com کریم خدایاری منطق http://logic1096.mihanblog.com/post/1 <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl align=justify><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><FONT size=3><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>فرگه از نقطهٔ دیگری کار را آغاز نمود. پیش از او این امر شناخته شده بود که با منطقِ ارسطویی برخی از استدلال‌ها را نمی‌توان صورت‌بندی نمود. بااین‌حال این استدلال‌ها درست هستند. به نمونهٔ زیر توجه کنید:<BR>یا علی برادرِ رضا است یا حسن برادرِ رضا است.<BR>علی برادرِ رضا نیست.<BR>نتیجه: حسن برادرِ رضا است.</SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr><?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p></SPAN></FONT></FONT></P> <P style="TEXT-JUSTIFY: inter-ideograph; TEXT-ALIGN: justify; unicode-bidi: embed; DIRECTION: rtl" dir=rtl align=justify><FONT face=tahoma,arial,helvetica,sans-serif><FONT size=3><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>این استدلال را نمی‌توان به اشکال </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>A</SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA>ها </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>B</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN> هستند و غیره درآورد. از قدیم تلاش‌هایی برایِ این کار انجام شده و به شکست منجر گردیده بود. فرگه منطق را از این قبیل صورت‌ها آغاز نمود. او نمادهایی مانند </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>P</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN> و </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>Q</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN> و غیره را به عنوانِ جانشین </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi"><A title=گزاره href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87"><SPAN lang=FA>گزاره‌ها</SPAN></A><SPAN lang=FA> (</SPAN></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>p</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN> اولِ </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>proposition</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN> به معنیِ گزاره‌است) و نشانه‌های دیگر را به عنوانِ پیوند دهنده جملات به کار برد. اگر </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>P</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN> و </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>Q</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN> گزاره باشند </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>P</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN>~ خوانده می‌شود «نقیضِ </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>P</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN>» و </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>P→Q</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN> خوانده می‌شود «اگر </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>P</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN> آنگاه </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" dir=ltr>Q</SPAN><SPAN dir=rtl></SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi" lang=FA><SPAN dir=rtl></SPAN>». منطقِ فرگه و راسل قادر است به بررسیِ روابطِ بینِ گزاره‌ها و استدلال‌هایی که به دلیلِ چینشِ این روابط معتبر اند بپردازد. به همین دلیل آن را </SPAN><SPAN style="FONT-FAMILY: 'Arial','sans-serif'; FONT-SIZE: 14pt; mso-ascii-theme-font: minor-bidi; mso-hansi-theme-font: minor-bidi; mso-bidi-theme-font: minor-bidi"><A title="حساب گزاره‌ها" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8_%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7"><SPAN lang=FA>حسابِ گزاره‌ها یا منطقِ جملات</SPAN></A><SPAN lang=FA> می‌نامند. در مقابل به آن‌چه با منطقِ ارسطویی آغاز گردید </SPAN><A title="منطق محمولات" href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82_%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA"><SPAN lang=FA>منطقِ محمولات</SPAN></A><SPAN lang=FA> گفته می‌شود (زیرا گزاره‌ها را به </SPAN><A title=محمول href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D9%84"><SPAN lang=FA>موضوع و محمول</SPAN></A><SPAN lang=FA> تقسیم می‌کند).<o:p></o:p></SPAN></SPAN></FONT></FONT></P>